W polisie ubezpieczeniowej istotne są dwa dokumenty: sama umowa ubezpieczenia (umowa ubezpieczenia) oraz ogólne warunki ubezpieczenia (ogólne warunki ubezpieczenia, OWU). Zakres konkretnej polisy określa umowa oraz OWU wybranej firmy. Przed podpisaniem należy zapoznać się z obydwoma dokumentami.
Poniżej przedstawiono odpowiednie przepisy polskiego Kodeksu cywilnego (Kodeks cywilny): kiedy Ogólne Warunki Ubezpieczenia (OWU) są dla Państwa wiążące, czym umowa różni się od ogólnych warunków, jakie okoliczności, o które pyta ubezpieczyciel, mają Państwo obowiązek zgłosić oraz jak wygląda procedura odstąpienia od umowy i zwrotu składki. Przedstawiamy jedynie treść samych artykułów; szczegóły dotyczące Państwa polisy znajdą Państwo w umowie i OWU.
Czym jest umowa ubezpieczenia
Zgodnie z kodeksem, ubezpieczyciel (ubezpieczyciel) zobowiązuje się, w ramach działalności swojego przedsiębiorstwa, do świadczenia określonej usługi (świadczenia), jeżeli nastąpi zdarzenie przewidziane w umowie. Ubezpieczający (ubezpieczający) zobowiązuje się zapłacić składka ubezpieczeniowa, po polsku składka (art. 805 § 1 polskiego Kodeksu cywilnego).
Obowiązek ubezpieczyciela polega w szczególności na wypłacie (art. 805 § 2 polskiego Kodeksu cywilnego):
- w przypadku ubezpieczenia mienia — określonego odszkodowania za szkodę powstałą w wyniku zdarzenia przewidzianego w umowie;
- w przypadku ubezpieczenia indywidualnego — określonej kwoty pieniężnej, renty lub innego świadczenia w przypadku wystąpienia zdarzenia przewidzianego w umowie w życiu osoby ubezpieczonej.
Kiedy OWU się z wami kontaktuje
OWU odnoszą się do standardowe warunki umowy (wzór umowy). Kodeks zalicza do nich w szczególności ogólne warunki umów, wzór umowy oraz regulamin, o ile zostały one ustalone przez jedną ze stron.
Warunki takie wiążą drugą stronę, o ile zostały jej przekazane przed zawarciem umowy (art. 384 § 1 polskiego Kodeksu cywilnego).
Jeżeli jedna ze stron stosuje ogólne warunki w formie elektronicznej, ma obowiązek udostępnić je drugiej stronie przed zawarciem umowy w taki sposób, aby strona ta mogła je przechowywać i odtwarzać w zwykłym toku czynności (art. 384 § 4 polskiego Kodeksu cywilnego). Gdy otrzymają Państwo OWU w formie elektronicznej, proszę je zachować.
Czym umowa różni się od OWU
Treść umowy i ogólne warunki mogą się różnić. Na taką ewentualność kodeks zawiera następującą zasadę: ubezpieczyciel ma obowiązek przedstawić ubezpieczającemu różnice między treścią umowy a ogólnymi warunkami w formie pisemnej przed zawarciem umowy (art. 812 § 8 polskiego Kodeksu cywilnego).
Jeśli ubezpieczyciel tego nie uczynił, nie może powoływać się na różnicę, która jest niekorzystna dla ubezpieczającego. Istnieje jednak ważne zastrzeżenie: zasada ta nie ma zastosowania do umów ubezpieczenia zawieranych w drodze negocjacji.
Po otrzymaniu umowy i OWU połóż je obok siebie i sprawdź, czy zawiera się pisemny opis różnic. Jeśli coś jest niejasne, zapytaj o to przed podpisaniem.
Odpowiedzi na pytania ubezpieczyciela
Ubezpieczający ma obowiązek poinformować ubezpieczyciela o wszystkich znanych mu okolicznościach, o które pytał ubezpieczyciel w formularzu oferty lub przed zawarciem umowy w innych dokumentach pisemnych (art. 815 § 1 polskiego Kodeksu cywilnego). Obowiązek ten dotyczy właśnie tych okoliczności, o których była mowa.
Jeżeli umowa jest zawierana za pośrednictwem przedstawiciela, obowiązek ten spoczywa również na nim; obejmuje on również okoliczności znane samemu przedstawicielowi (art. 815 § 1). Jeżeli ubezpieczyciel zawarł umowę pomimo braku odpowiedzi na poszczególne pytania, pominięte okoliczności uznaje się za nieistotne (art. 815 § 1).
Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, o których nie został poinformowany z naruszeniem poprzednich ustępów niniejszego artykułu (art. 815 § 3 Kodeksu cywilnego). Jeżeli naruszenie nastąpiło z winy umyślnej, to w razie wątpliwości uznaje się, że zdarzenie przewidziane w umowie oraz jego skutki zostały spowodowane przez takie niezgłoszone okoliczności.
Proszę udzielać odpowiedzi na pytania zawarte w formularzu uważnie i wyczerpująco. Jeśli nie są Państwo pewni, jak odpowiedzieć, proszę to wyjaśnić przed podpisaniem.
Prawo do odstąpienia od umowy
Kodeks przewiduje odstąpienie od umowy ubezpieczenia (odstąpienie od umowy ubezpieczenia) w przypadku umów zawartych na okres dłuższy niż 6 miesięcy (art. 812 § 4 polskiego Kodeksu cywilnego). Terminy są następujące:
- Całkowity czas trwania: 30 dni od dnia zawarcia umowy.
- Jeżeli ubezpieczający jest przedsiębiorcą: 7 dni od dnia zawarcia umowy.
- Jeżeli ubezpieczający jest konsumentem (konsument), a ubezpieczyciel nie poinformował go o prawie do odstąpienia od umowy najpóźniej w momencie zawarcia umowy: 30 dni liczy się od dnia, w którym konsument dowiedział się o tym prawie.
Odstąpienie od umowy nie zwalnia ubezpieczającego z obowiązku uiszczenia składki za okres, w którym ubezpieczyciel zapewniał ochronę ubezpieczeniową.
Sprawdź okres obowiązywania swojej umowy: artykuł dotyczy umów na okres dłuższy niż 6 miesięcy, natomiast nie ma w nim żadnej wzmianki o umowach na okres 6 miesięcy lub krótszy. Szczegóły dotyczące swojej polisy sprawdź w umowie, w OWU lub u doradcy.
Opłata i zwrot kosztów za niewykorzystaną ochronę
Kodeks stanowi, że składka jest obliczana za okres, w którym ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność. Jeżeli stosunek ubezpieczenia wygasł przed upływem okresu, na który zawarto umowę, ubezpieczającemu przysługuje zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej (art. 813 § 1 Kodeksu cywilnego).
Przepis ten różni się od zasady dotyczącej odstąpienia od umowy, omówionej w poprzednim rozdziale: w przypadku odstąpienia od umowy składka za okres, w którym ochrona była ważna, jest mimo wszystko należna.
Co należy sprawdzić przed podpisaniem umowy
Oto, na co warto zwrócić uwagę w dokumentach:
- Wcześniejsze uzyskanie OWU: Warunki są dla Ciebie wiążące, jeśli zostały Ci przekazane przed zawarciem umowy, a standardowe warunki w formie elektronicznej muszą być dostępne w taki sposób, abyś mógł je zachować i odtworzyć.
- Pisemny opis różnic między umową a OWU (zasada ta nie ma zastosowania do umów zawartych w drodze negocjacji).
- Odpowiedzi na pytania ubezpieczyciela: czy podał Pan/Pani wszystkie znane Panu/Pani okoliczności, o które on pytał.
- Okres obowiązywania umowy: Zasada dotycząca odstąpienia od umowy ma zastosowanie do umów zawartych na okres dłuższy niż 6 miesięcy.
- Wyłączenia odpowiedzialności (wyłączenia odpowiedzialności): znajdź w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU) rozdział dotyczący ryzyk, których polisa nie obejmuje, i przeczytaj go uważnie.
Przykłady polis znajdziecie na stronach serwisu poświęconego ubezpieczenie mieszkania i o ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej (OC) samochodu. Konsultanci Polisarium porównują oferty wielu firm ubezpieczeniowych (lista firm, z którymi współpracuje serwis, znajduje się na stronie firm ubezpieczeniowych) i mogą pomóc w porównaniu umowy oraz OWU wybranej firmy.
Często zadawane pytania
Czym jest OWU w prostych słowach?
Są to ogólne warunki ubezpieczenia — tekst warunków, który ustala z góry ubezpieczyciel, a nie strony wspólnie. Kodeks cywilny określa takie dokumenty jako wzorcowe warunki umowy, ustalone przez jedną ze stron (art. 384 § 1).
Czy można odstąpić od umowy ubezpieczenia po jej podpisaniu?
Tak, jeśli umowa została zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy: kodeks przewiduje na to 30 dni, a przedsiębiorcy – 7 dni od dnia zawarcia umowy (art. 812 § 4). Za dni, w których ochrona już obowiązywała, składka pozostaje do zapłaty.
Co się stanie, jeśli nie udzieli się odpowiedzi na pytanie ubezpieczyciela?
Jeżeli ubezpieczyciel mimo wszystko zawarł umowę, okoliczności wynikające z pytań, na które nie udzielono odpowiedzi, uznaje się za nieistotne (art. 815 § 1). Na pozostałe pytania ubezpieczający odpowiada zgodnie z tym, co mu jest wiadomo: jest to ogólny obowiązek wynikający z tego samego artykułu.
Czy przysługuje zwrot składki, jeśli stosunek ubezpieczeniowy wygasł przed terminem?
Tak, taka zasada jest zawarta w art. 813 § 1: składka jest naliczana za okres odpowiedzialności ubezpieczyciela, a za pozostały, niewykorzystany okres podlega zwrotowi. Jak to wygląda w Państwa polisie, proszę sprawdzić w umowie i w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU) lub zapytać konsultanta.
Jeśli chcecie wspólnie z doradcą porównać umowę i OWU, zajrzyjcie na stronę kontakty (biura w Warszawie, obsługa w języku rosyjskim) lub zadzwoń pod numer 534 666 111. W przypadku samochodu w formularz kalkulacji kosztów należy podać numer rejestracyjny i numer PESEL, po czym można obliczyć składkę z tytułu ubezpieczenia OC i AC.
Russian
Polish
English
Ukrainian